- Ana Sayfa
- Köy ve tarihçe
Çeçeva'dan
Haremtepe'ye.
İki yüz yıllık kayıtlarda aynı yamaç, üç farklı adla geçiyor.
Bir bakışta
Rize'nin Çayeli ilçesine bağlı bir köy.
Haremtepe, Rize il merkezine 24, Çayeli ilçe merkezine 6 kilometre uzaklıkta, 508 metre rakımda kurulmuş dağınık yerleşimli bir Karadeniz köyü. Evler tek tek yamaca dağılmış, aralarındaki her düzlük çaya ayrılmış durumda. Köy hâlâ köy statüsünde: muhtar ve ihtiyar heyetiyle yönetiliyor.
Köyün eski ve halk arasında hâlâ yaygın olan adı Çeçeva. Bugün haritalarda, tabelalarda ve resmî yazışmalarda Haremtepe geçiyor; ziyaretçiler ve sosyal medya ise ısrarla Çeçeva diyor. Bu sitenin adı da oradan geliyor.
| Resmî adı | Haremtepe |
|---|---|
| Eski / yerel adı | Çeçeva (kayıtlarda Çaçeva, چاچوا) |
| İl / ilçe | Rize / Çayeli |
| Bölge | Karadeniz Bölgesi, Doğu Karadeniz |
| Koordinat | 41°02′00″K, 40°44′02″D |
| Rakım | 508 m |
| Nüfus | 549 kişi (2025, ADNKS) — 273 erkek, 276 kadın |
| Posta kodu | 53260 |
| Telefon alan kodu | 0464 |
| Plaka | 53 |
| Geçim kaynağı | Çay tarımı, son yıllarda gün birlik turizm |
Adın kökeni
Çeçeva bir soyadı.
Yer adı araştırmalarına göre Çeçeva, Lazca bir aile adından geliyor — “Çeçeva soyadı” anlamında. Nitekim 1876 tarihli Trabzon Vilayeti Salnamesi'nde yerleşim “Çaçeva balad karyesi” olarak kaydedilmiş. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde ise ad Çeçeva biçiminde okunuyor.
Köyün bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti (Kolhis) Krallığı'nın sınırları içindeydi. Osmanlılar 1461'de Trabzon İmparatorluğu'nu ortadan kaldırdıktan sonra bu kıyı şeridini kademeli olarak aldı; bölgenin tamamına 1547'de hâkim oldular.
“Haremtepe” adı ilk kez 1913 tarihli bir Türkçe kaynakta geçiyor. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yerleşim “Harem Tepe Beyaz Su” olarak yazılmış. 1960 genel nüfus sayımında ise memurun kararsızlığı belli oluyor: köy “Hramtepe (Çeçeva)” diye kaydedilmiş.
Kronoloji
Kayıtlarda köy.
- 1835 — İlk sayımÇeçeva, Mapavri (bugünkü Çayeli) nahiyesinin 17 köyünden biri. Yalnızca erkek nüfusun yazıldığı defterde 428 kişi kayıtlı. 1846'da bu sayı 409'a düşüyor.
- 1876 — Trabzon Vilayeti Salnamesi“Çaçeva balad karyesi”, 131 hanede 564 kişiyle nahiyenin nüfusça ikinci büyük köyü. Vergiye tabi 57 öküz ve 122 inek tespit edilmiş — o dönemde geçim hayvancılık ve mısır.
- 1913 — Yeni adTürkçe bir kaynakta yerleşim ilk kez Haremtepe olarak anılıyor.
- 1928 — Osmanlıca köy listesi“Harem Tepe Beyaz Su” adıyla, Rize vilayetinin Mapavri nahiyesine bağlı bir köy.
- 1935 — Genel nüfus sayımıHaremtepe, o tarihte Çoruh vilayeti sınırlarında; nüfus 1.311.
- 1945 — Çayeli ilçe oluyorMapavri nahiyesi Çayeli adıyla ilçeye dönüştürülüyor; Haremtepe merkez bucağa bağlanıyor.
- 1965 — Zirveye doğruKöyde 1.554 kişi yaşıyor; bunların 404'ü okuma yazma biliyor.
- 1985 — En kalabalık dönem1.711 kişi. Bundan sonrası, Türkiye'nin her yerinde olduğu gibi, şehre göçün hikâyesi.
- 2019 — KeşifKenan Çiftçi'nin onlarca yılda şekillendirdiği çay bahçesi ulusal basına ve sosyal medyaya düşüyor; köy turist akınına uğruyor.
Nüfus
Kırk yılda üçte bire indi.
1985'te 1.711 olan nüfus, 2025 itibarıyla 549. Köy yazın kalabalıklaşıyor: şehirde yaşayan aileler hasat için, tatil için ya da yalnızca bahçeyi görmek için dönüyor. Kışın kalıcı nüfus çok daha düşük.
Yıllara göre köy nüfusu. Kaynaklar: TÜİK/ADNKS ve YerelNet.
| Yıl | Nüfus | Değişim | |
|---|---|---|---|
| 1935 | 1.311 | — | |
| 1965 | 1.554 | +243 | |
| 1985 | 1.711 | +157 | |
| 1990 | 1.553 | −158 | |
| 2000 | 1.136 | −417 | |
| 2010 | 730 | −406 | |
| 2018 | 814 | +84 | |
| 2020 | 719 | −95 | |
| 2025 | 549 | −170 |
Coğrafya ve yaşam
Dik yamaç, dağınık ev, her yerde çay.
Doğu Karadeniz köylerinin tipik yerleşim düzeni burada da geçerli: köy tek bir merkez etrafında toplanmaz, evler yamaca dağılır. Her hanenin kendi çaylığı, kendi su yolu, kendi patikası vardır. Aradaki mesafeler kısa görünür ama eğim yüzünden yürümesi yorucudur.
Çay 1940'lardan sonra bölgenin tek hâkim ürünü hâline geldi. Öncesinde mısır, fındık ve hayvancılık vardı — 1876 salnamesindeki öküz ve inek sayımı bunun kaydı. Bugün köyde geçim büyük ölçüde yaş çay üretimine ve son yıllarda gün birlik ziyaretçiye dayanıyor.
Çay bahçeleri sayfası